Το «εμβόλιο» για τα άρρωστα κτήρια
Ο ρόλος του facility management
Η εποχή των φωταγωγημένων γραφείων τη νύχτα τελειώνει. Τώρα ο τελευταίος σβήνει φώτα και air conditions, ασφαλίζει τα ενεργειακά κουφώματα και φεύγει. Η εποχή του Sustainable Facility Management είναι εδώ.
Η διαχείριση μεγάλων κτιρίων για λογαριασμό ιδιοκτητών είναι παλιά πρακτική. Εξοικονομεί χρήματα και αποτελεί επομένως εξαιρετική επένδυση καθώς είναι ένας τρόπος να προστατεύσει κανείς τα assets και την αξία τους.
Με την κλιματική αλλαγή να έχει κάνει φανερή την παρουσία της, και τα Ηνωμένα Έθνη να έχουν θέσει τους γνωστούς σε όλους Στόχους Αειφόρας Ανάπτυξης (Sustainable Development Goals) ο τομέας των ακινήτων και της κατασκευής δεν θα μπορούσε να μη συμμετέχει. Από την κατασκευή μέχρι τη διαχείριση των ακινήτων, το focus παραμένει – και σωστά – στο πώς κάθε δραστηριότητα θα είναι sustainable ή βιώσιμη.
Στα νέα κτίρια κάτι τέτοιο είναι πιο εύκολο, καθώς λόγω του ενεργειακού σχεδιασμού τους, έχει υπάρξει η ανάλογη πρόληψη. Τι συμβαίνει όμως με τα παλιά και ενεργοβόρα κτίρια. Πώς μπορεί κανείς να τα διαχειριστεί κατά τρόπο βιώσιμο και ποιος ο ρόλος του Facility Manager;
Το «άρρωστο κτίριο»
Ο όρος sick building syndrome εμφανίζεται στις αρχές του ’90, ενώ οι αιτίες που οδηγούν τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στον ορισμό αυτό, κάνουν την εμφάνισή τους στα μέσα του 1980[1], διάστημα κατά το οποίο πολλοί άνθρωποι που εργάζονταν σε γραφεία, παρουσίαζαν συμπτώματα που δεν μπορούσαν να σχετιστούν με καμία άλλη αιτία παρά μόνο με το κτίριο και την κατάστασή του. Τέτοια συμπτώματα αφορούν σε πονοκεφάλους, ζαλάδες, κούραση, βήχα, αλλεργικό έκζεμα κλπ. Οι αιτίες ποικίλλουν: από ελλιπή εξαερισμό, σκόνη και αιωρούμενα σωματίδια μέχρι τις λάμπες φθορίου που τρεμόπαιζαν και την έλλειψη ελεύθερου, κενού χώρου στα γραφεία.
Τέτοιου είδους ‘άρρωστα κτίρια’ και κυρίως οι ένοικοί τους, επωφελούνται εξαιρετικά από πρακτικές sustainable facility management. Μάλιστα άλλη μελέτη[2] που έχει διεξαχθεί από ερευνητές των Πανεπιστημίων Harvard και SUNY απέδειξε ότι οι εργαζόμενοι σε πιστοποιημένα ‘πράσινα’ κτίρια υψηλής απόδοσης, επιδεικνύουν βελτιωμένη νοητική λειτουργία κατά 26,4% ενώ οι επιπτώσεις από το σύνδρομο του ‘άρρωστου κτιρίου’ μειώνονται κατά 30%.
Ο ρόλος του Facility Manager
Πρόκειται για ένα 360ο ρόλο ο οποίος μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στη νέα γενιά corporate real estate, μέσω των παρακάτω πρακτικών:
- Αξιολόγηση και καταγραφή ενεργοβόρων πεδίων, δομών, πρακτικών και μηχανισμών
- Αντικατάσταση των παραπάνω με sustainable εναλλακτικές, όπου δυνατόν.
Τέτοια μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν οτιδήποτε από τη χρήση οικολογικών προϊόντων καθαρισμού και τις αντικαταστάσεις λαμπτήρων και κουφωμάτων μέχρι την μόνωση επιφανειών και τη δημιουργία ‘πράσινων’ οροφών, έως την εγκατάσταση αισθητήρων και μετρητών νερού και ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι και τον απόλυτο εξηλεκτρισμό του κτιρίου
- Διενέργεια συνεχών προληπτικών ελέγχων σχετικά με το ενεργειακό αποτύπωμα του κτιρίου με τις ανάλογες διορθωτικές κινήσεις στο πλάνο
- Καλλιέργεια και ανάπτυξη κουλτούρας sustainability στους ενοίκους του κτιρίου με αύξηση των ευκαιριών για ανακύκλωση, εκπαίδευση και συνεχή επιμόρφωση τους
Το facility management αναμένεται να αναδειχθεί σε ένα από τα όπλα στον αγώνα για μια βιώσιμη πραγματικότητα στην εργασία και σε αυτό που από πολλές εταιρίες, thought leaders στο χώρο του design και του engineering consultancy αποκαλείται “The future office’.
H Άννα Βλασοπούλου ( MEng, MRICS) είναι Senior Partner της IDMON