Στα «τυφλά» οι κεντρικές τράπεζες – Εκπλήξεις αναμένονται στα επιτόκια
![Στα «τυφλά» οι κεντρικές τράπεζες – Εκπλήξεις αναμένονται στα επιτόκια](https://www.moneyreview.gr/wp-content/uploads/2023/10/AP_Germany_ecb_frankfurti_germania-768x480.jpg)
Κεντρικοί τραπεζίτες και παράγοντες της αγοράς προφανώς διαψεύστηκαν από την πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων δανεισμού. Μέχρι και πριν μερικά χρόνια το μήνυμα ήταν «χαμηλότερα για περισσότερο καιρό». Έπειτα ήρθε το «υψηλότερα για περισσότερο καιρό» και σύντομα είναι πιθανό να ακούσουμε το «χαμηλότερα ελαφρώς νωρίτερα από το προσδοκώμενο». Όπως αναφέρει η στήλη BreakingViews του Reuters, ένας εξωτερικός παρατηρητής -βλέποντας αυτές τις αντικρουόμενες προβλέψεις- ίσως καταλήξει ότι κανείς δεν ξέρει τίποτα για την μελλοντική κατεύθυνση του κόστους δανεισμού. Και πράγματι, έτσι ακριβώς έχει η κατάσταση.
Χαρακτηριστικό είναι ότι πριν από δύο χρόνια, η Fed προέβλεπε πως το επιτόκιο κεφαλαίου θα έφτανε έως το 2,1% το 2023. Τελικά, όμως, ανέρχεται άνω του 5%. Κι αυτό, διότι τα μοντέλα των κεντρικών τραπεζών προσπαθούν να βρουν την ισορροπία στα επιτόκια δανεισμού, έτσι ώστε η οικονομία να αναπτυχθεί με όσο το δυνατόν ταχύτερο ρυθμό χωρίς όμως να πυροδοτήσουν ύφεση. Ωστόσο, ο πληθωρισμός αιφνιδίασε τις κεντρικές τράπεζες, με αποτέλεσμα να αλλάξει η πορεία της νομισματικής πολιτικής.
Πρόσφατη έρευνα της Capital Economics εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει την ανάπτυξη στο μέλλον, όσο η αύξηση του κρατικού δανεισμού και η ενεργειακή μετάβαση είναι πιθανό να επιβαρύνουν τις οικονομίες. Άλλοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η αποπαγκοσμιοποίηση θα οδηγήσει σε αύξηση του κόστους δανεισμού. Σε κάθε περίπτωση, τέτοιου είδους θεωρίες προσπαθούν να εξηγήσουν τις πρόσφατες κινήσεις των επιτοκίων και δεν αποτελούν αξιόπιστη βάση για το πού κατευθύνονται.
Στα τυφλά φαίνεται να βαδίζουν και οι επενδυτές της αγοράς ομολόγων. Τα τελευταία χρόνια είδαν απώλειες τρισεκατομμυρίων, καθώς είχαν ομόλογα σε τιμές που αντανακλούσαν προσδοκίες ότι οι τιμές θα έμεναν χαμηλά επ’ αόριστον. Βέβαια, τους αξίζει λίγη συμπόνια, σημειώνει το Breakingviews. Στις αγορές μετοχών, οι υψηλές αποτιμήσεις συνήθως οδηγούν σε χαμηλότερες αποδόσεις στο μέλλον. Ωστόσο, οι αγορές ομολόγων δεν επανέρχονται στη μέση τιμή σε κάθε επενδυτική περίοδο.
Ακόμη και οι ιστορικοί των οικονομικών, οι οποίοι εξετάζουν τη μακροπρόθεσμη πορεία των επιτοκίων δανεισμού, δεν μπορούν να εξαγάγουν αξιόπιστες προβλέψεις.
Σύμφωνα με το Breakingviews, το bear market στα ομόλογα έχει διαρκέσει δύο χρόνια. Βάσει των στοιχείων του παρελθόντος, θα συνεχιστεί για αρκετά ακόμα χρόνια. Δυστυχώς, όμως, δεν φαίνεται να βοηθά στην πρόβλεψη της βραχυπρόθεσμης πορείας των επιτοκίων δανεισμού. Η πορεία αυτή εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται οι κεντρικοί τραπεζίτες στις πληθωριστικές πιέσεις και εάν το χρηματοπιστωτικό σύστημα μπορεί να αντέξει τον αντίκτυπο των πρόσφατων αυξήσεων στο κόστος δανεισμού.
Η ιστορία της αγοράς ομολόγων προσφέρει πάντως κάποια ανησυχητικά στοιχεία: οι διακυμάνσεις στα επιτόκια δανεισμού γίνονται όλο και πιο μεγάλες. Ενδεικτικά, στον 20ό αιώνα καταγράφηκαν τα υψηλότερα και τα χαμηλότερα επιτόκια στην ιστορία, αλλά το ρεκόρ αυτό «έσπασε» και τον 21ο αιώνα. Σύμφωνα με το Breakingviews, θα πρέπει να αναμένουμε κι άλλα σοκ στα επιτόκια δανεισμού τα επόμενα χρόνια.
moneyreview.gr με πληροφορίες από Reuters
Διαβάστε επίσης:
ΕΚΤ: Επιμονή και επαγρύπνηση τα όπλα στη μάχη κατά του πληθωρισμού
ΕΚΤ: Καμπανάκι για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα – Δεν έχουν φανεί οι επιπτώσεις από τα επιτόκια
Moody’s: Πότε θα αρχίσουν οι μειώσεις επιτοκίων – Προβλέψεις για Fed και ΕΚΤ